ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 2500 ΧΡΟΝΙΑ (Β’ μέρος)

Συνεχίζοντας τις σκέψεις μου από την προηγούμενη ανάρτηση πάνω στα διδάγματα από τη συμπεριφορά τών προγόνων μας τής εποχής τής ναυμαχίας της Σαλαμίνας, θα αναφερθώ σε ένα άλλο γεγονός.

Ο Θεμιστοκλής ήταν βεβαίως στρατηγική ιδιοφυία, αλλά ως άνθρωπος είχε, όπως όλοι μας, ελαττώματα. Ένα από αυτά ήταν η φιλοχρηματία και το παρακάτω χαρακτηριστικό περιστατικό την αποδεικνύει.

Μετά τη ναυμαχία καί ενώ ο Ξέρξης είχε φύγει για τον Ελλήσποντο, ο νικηφόρος ελληνικός στόλος σταμάτησε την καταδίωξη του και πολιόρκησε την πρωτεύουσα τής νήσου  Άνδρου, που είχε ταχθεί με το μέρος τού Ξέρξη, απαιτώντας φόρο για την στάση τους, τον οποίο όμως αρνήθηκαν να πληρώσουν. Κατά την διάρκεια τής πολιορκίας και εν αγνοία τών υπολοίπων ναυάρχων ο Θεμιστοκλής προσέγγισε τούς προύχοντες νησιών και πόλεων που και αυτές είχαν αναγκαστικά “μηδίσει” (Πάρο, Κάρυστο κλπ) καί τούς είπε οτι και αυτές θα πάθαιναν τα ίδια εάν δεν έδιναν ένα μεγάλο χρηματικό ποσόν. Ετσι και έγινε , μόνο που ο Θεμιστοκλής κράτησε όλα τα χρήματα για τον εαυτό του. Και όχι μόνο αυτό. Ο ελληνικός στόλος , πριν επιστρέψει στην Αθήνα, λεηλάτησε και την Κάρυστο, παρά το ότι οι κάτοικοι της είχαν δώσει στον Θεμιστοκλή το ποσόν που τούς είχε ζητήσει. “Και κλεμμένοι και δαρμένοι”. Το γεγονός αυτό δεν άργησε βέβαια να μαθευτεί και φαίνεται ότι ήταν η αιτία, όπως γράφει ο ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, που ο Θεμιστοκλής , αυτός ο αδιαφιλονίκητος αρχιτέκτονας τού θριάμβου τής Σαλαμίνας, την επόμενη χρονιά δεν εκλέχθηκε από τούς Αθηναίους στο συμβούλιο τών στρατηγών. Και τούτο διότι οι Αθηναίοι ήταν προσηλωμένοι σε αρχές και αξίες και όχι σε πρόσωπα.

Ας δούμε όμως το σχόλιο τού Παπαρρηγόπουλου πάνω σε αυτό το γεγονός, σε νεοελληνική απόδοση : “οι Αθηναίοι είχαν φθάσει τότε στην ανώτατη βαθμίδα τής πολιτικής σύνεσης και τής ηθικής διαμόρφωσης. Πράγματι, υπάρχουν έθνη ανίκανα να γεννήσουν μεγάλους άνδρες. Υπάρχουν έθνη ικανά μεν να παραγάγουν μεγάλους άνδρες, αλλά παιδαγωγούνται από αυτούς μόλις αναδειχθούν. Τέλος, υπάρχουν έθνη που δεν άγονται και φέρονται απο τους μεγάλους άνδρες τους οποίους παράγουν, όσο μεγάλοι και εάν είναι, αλλά μάλλον αυτά τούς χειραγωγούν και αυτό είναι τής ύπατης πολιτικής και ηθικής ακμής αλάνθαστο τεκμήριο.”

Αυτό είναι το εκπληκτικά προοδευτικό σχόλιο τού θεωρούμενου συντηρητικού Παπαρρηγόπουλου. Αν μετρηθουμε οι Νεοέλληνες με το μέτρο αυτής τής άποψης, μόνο θλίψη θα νοιώσουμε για το πόσο υπολειπόμαστε τών αρχαίων προγόνων μας. Αφθονούν τα παραδείγματα τής δικής μας προσωποληψίας και χειραγώγησης από πολιτικά πρόσωπα, αντί τού προσανατολισμού σε αρχές καί αξίες. Θα αναφέρω το πιό πρόσφατο. Τον Γενάρη του 2015 ο Ελληνικός λαός ψήφισε τον ΣΎΡΙΖΑ που επαγγελλόταν την κατάργηση των μνημονίων. Τον Σεπτέμβρη τού ίδιου έτους ξαναψηφίζει τον ΣΎΡΙΖΑ , που έχει υπογράψει το τρίτο (και μακρύτερο) μνημόνιο. Ένας ξένος παρατηρητής θα ήταν σε πλήρη σύγχυση και αδυναμία να εξηγήσει τα αντιφατικά γεγονότα. Όμως εξήγηση υπάρχει και είναι απλή. Ο Ελληνικός λαός δεν ψηφίζει πολιτικές αρχές, που δυσκολεύεται να τις καταλάβει και να τις κρίνει, ψηφίζει πρόσωπα. Έτσι λοιπόν Τσίπρα ψήφισε τον Γενάρη , Τσίπρα ξαναψηφισε και τον Σεπτέμβρη, παρά την θεαματική κωλοτούμπα που είχε κάνει στην πολιτική του. Έτσι εξηγείται και το γιατί εκλέγονται στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ηθοποιοί, ποδοσφαιριστές κλπ. , που η πολιτική και κοινωνική δράση τους είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Η νεοελληνική προσωποληψία εξηγεί και το γεγονός ότι στην Ελλάδα το κληρονομημένο όνομα, δηλαδή το επώνυμο, είναι το ισχυρότερο ατού για να διακριθεί κάποιος στον πολιτικό στίβο, ασχέτως εάν οι προσωπικές ικανότητες του και η πολιτική του είναι για τα “μπάζα”. Έτσι και γεννήθηκες με το επώνυμο Παπανδρέου, Καραμανλής, Μητσοτάκης κλπ. έχεις εξασφαλισμένη όχι απλώς λαμπρή πολιτική καριέρα , αλλά και πρωθυπουργία. Για να το θέσω πολύ παραστατικά: οι Νεοέλληνες ψηφίζουμε τον πολιτικό , τον οποίο στη συνέχεια θα ακολουθήσουμε με κλειστά μάτια, μέχρι να γκρεμοτσακιστούμε μαζί του (για την ακρίβεια ο πολιτικός θα παραμερίσει την τελευταία στιγμή στην άκρη του γκρεμού, αφήνοντας το μπουλούκι που ακολουθεί πίσω του να προσπεράσει).

Όσο για σκάνδαλα οικονομικής φύσης, μίζες, αρπαχτές κλπ. , σαν κι αυτό που έρριξε τον Θεμιστοκλή από την ηγεσία τής αρχαίας Αθήνας, αυτά πλέον εμείς τα καταπίνουμε αμάσητα. Κι αν τυχόν νοιώσουμε ότι ενοχλούν λιγάκι το στομάχι τής συνείδησης μας, πίνουμε , δίκην σόδας, διάφορες αναβράζουσες ρήσεις του τύπου “τα ίδια έκαναν και οι άλλοι”, “σκευωρία τών πολιτικών αντιπάλων”, “οι μίζες είναι αναγκαίο κακό , εδώ είμαστε Ελλάδα” για να τα χωνέψουμε. Θυμηθείτε πόσα σκάνδαλα βγήκαν στην επιφάνεια τής δημοσιότητας στην μεταπολιτευτική Ελλάδα. Υπόθεση Κοσκωτά, υπόθεση Siemens, λίστα Λαγκάρντ, υπόθεση Novartis, για να αναφέρω μόνον τα πιο τρανταχτά από αυτά. Κλόνισαν για ένα διάστημα την εμπιστοσύνη μας στα πολιτικά πρόσωπα ή τα κόμματα που εμπλέκονταν, αλλά γρήγορα την ανακτήσαμε. “Η Ελλάδα μόνο για λίγο καιρό θυμάται και ξανά προς την λήθη τραβά” , για να παραφράσουμε το γνωστό άσμα.

Η Ελλάδα έχει σήμερα έλλειψη πολιτικής ηγεσίας ικανής να την οδηγήσει , με σύνεση, θάρρος και σεβασμό στις ανθρωπιστικές αρχές ταυτόχρονα, έξω απο τα πολυποίκιλα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Και δεν αναφέρομαι βέβαια μόνο στην παρούσα κυβέρνηση, αλλά και στην αντιπολίτευση. Αυτή όμως η έλλειψη πηγάζει από την δική μας ανεπάρκεια και ανωριμότητα στην επιλογή των κατάλληλων προσώπων. Για την ακρίβεια πηγάζει από την τάση μας να μαγνητιζόμαστε απο ισχυρές, δημαγωγικές προσωπικότητες και να τις ακολουθούμε τυφλά, υποτιμώντας ή παραθεωρώντας το γεγονός τής εκ μέρους των καταπάτησης των πολιτικών, κοινωνικών και ηθικών αξιών στις οποίες βασίστηκε η ιστορία και ο πολιτισμός μας. Μία αναβάπτιση στο πνεύμα και το ήθος τών προγόνων μας είναι αναγκαία περισσότερο από ποτέ.