ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ – ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ (Δημοσιεύθηκε στις 10/05/2020)

     Υπό το φώς τών δεδομένων που έρχονται συνεχώς στη δημοσιότητα για τον κορωνοϊό, νοιώθω την ανάγκη να απευθύνω κάποιες συστάσεις που έχουν σχέση με την προφύλαξη απο τις επιπλοκές τής νόσησης απο αυτόν και την αποφυγή βαρειάς νόσησης και θανάτου. Θα το κάνω γνωρίζοντας ότι μπορεί να κατηγορηθώ απο κάποιους συναδέλφους ότι δεν έχουμε ακόμη απόλυτες αποδείξεις για αυτά που θα προτείνω. Οι ενδείξεις όμως είναι τόσο ισχυρές, που σχεδόν ισοδυναμούν με αποδείξεις. Αλλωστε το διακύβευμα είναι τόσο σοβαρό (βαρειά νόσηση, επιπλοκές ή και θάνατος απο τον κορωνοϊό) και οι προτάσεις μου τόσο ασφαλείς απο άποψη υγείας, ώστε η κοινή λογική επιτάσσει να δράσει κανείς έγκαιρα, πρίν έχει στα χέρια του απόλυτες επιστημονικές αποδείξεις.

     Θα διατυπώσω την θέση μου καθαρά και χωρίς περιστροφές. Απο τα παγκόσμια επιδημιολογικά δεδομένα και τις θεωρητικές γνώσεις που έχουμε φαίνεται ότι η επάρκεια βιταμίνης D παίζει τεράστια σημασία στο πώς θα εξελιχθεί η νόσηση μετά την μόλυνση απο τον κορωνοϊό. Μπορώ να πώ, με κίνδυνο να κατηγορηθώ για υπερβολή, ότι καθορίζει το εάν η νόσος θα διαδράμει σαν μία απλή ίωση του αναπνευστικού (επάρκεια βιταμίνης D) ή θα εξελιχθεί σε βαρειά επιπλεγμένη νόσηση ή και θάνατο (ανεπάρκεια/έλλειψη βιταμίνης D).

     Δεν θα αναφερθώ στα αποτελέσματα ειδικών επιστημονικών ερευνών, γιατί ξεφεύγουν απο τις δυνατότητες κατανόησης και ερμηνείας του μή ιατρικού κοινού, θα αναφερθώ όμως σύντομα στα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα. Οι περισσότερες χώρες τού Νοτίου Ημισφαιρίου έχουν μικρή θνησιμότητα απο τον κορωνοϊό, πολύ μικρότερη ακόμη και απο αυτή τής Ελλάδας, χώρας που χάρη στα αυστηρά μέτρα που πάρθηκαν πολύ νωρίς, αναδείχθηκε σχεδόν πρωταθλήτρια στην Ευρώπη στον έλεγχο τής επιδημίας (επιτέλους, ιδού και κάτι για το οποίο μπορούμε να καμαρώνουμε). Για τεκμηρίωση, παραθέτω ενδεικτικά τα στατιστικά στοιχεία θνησιμότητας απο κορωνοϊό ορισμένων χωρών του Νοτίου Ημισφαιρίου (μέχρι τέλους Απριλίου): Αυστραλία 3,6 θάνατοι ανά εκατομμύριο πληθυσμού, Αργεντινή 4,9 θάνατοι ανά εκτμ., Νότιος Αφρική 1,8 θάνατοι ανά εκτμ. (με τη διευκρίνιση ότι οι δύο τελευταίες χώρες βρίσκονται “πίσω” στην εξέλιξη τής επιδημίας σε σχέση με την Ελλάδα δέκα ημέρες, δηλαδή μικρό χρονικό διάστημα). Για σύγκριση, η αντίστοιχη θνησιμότητα στην Ελλάδα στο τέλος Απριλίου ήταν 13,1 θάνατοι ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Να διευκρινίσω ότι χρησιμοποιώ στοιχεία θνησιμότητας και όχι κρουσμάτων, διότι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα εξαρτώνται απο τον αριθμό τών τέστ που διενεργούνται και που διαφέρουν απο χώρα σε χώρα. Επίσης κρούσματα μπορούν να σού ξεφύγουν, και μάλιστα πολλά, θάνατοι όμως όχι. Αλλωστε, σε τελική ανάλυση, σημασία έχει πόσοι πέθαναν και όχι πόσοι νόσησαν (για να σχεδιάσεις, βέβαια, πολιτική υγείας σε ενδιαφέρει και το δεύτερο).

     Θα με ρωτήσετε, και τί σχέση έχουν αυτά τα στοιχεία με την βιταμίνη D ; Είναι γνωστό ότι η βιταμίνη D παράγεται απο μία ουσία που βρίσκεται στο δέρμα μας υπο την επίδραση τής υπεριώδους ακτινοβολίας Β (UVB) του ηλίου. Γνωρίζουμε απο έρευνες ότι τα επίπεδα βιταμίνης D στον πληθυσμό βρίσκονται στο μέγιστο τους κατά το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο (δηλαδή απο Αύγουστο μέχρι Οκτώβριο για τις χώρες του Βορείου Ημισφαιρίου και απο Φεβρουάριο έως Απρίλιο για το Νότιο), ενώ αντίστοιχα πέφτουν στο ναδίρ τής ετήσιας διακύμανσης απο Φεβρουάριο μέχρι Απρίλιο για το Βόρειο Ημισφαίριο (απο Αύγουστο έως Οκτώβριο για το Νότιο). Λάβετε λοιπόν υπ’ όψη ότι η βιταμίνη D έχει ανοσοενισχυτική δράση, συγκρίνετε τα στοιχεία θνησιμότητας Βορείου και Νοτίου Ημισφαιρίου και νομίζω η απάντηση είναι προφανής.

     Επαναλαμβάνω, λοιπόν, τις συστάσεις μου για λήψη βιταμίνης D, με τη διευκρίνιση ότι χρειάζεται πρώτα να συμβουλευθείτε τον προσωπικό σας γενικό/οικογενειακό γιατρό, μήπως τυχόν συντρέχει κάποια σπάνια περίπτωση αντένδειξης χορήγησης της (σαρκοείδωση, πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός κλπ.).

Εάν μέν υπάρχει δυνατότητα μέτρησης τών επιπέδων της (ιδανική περίπτωση), σε συνεργασία με τον γιατρό σας ρυθμίστε τη δόση στοχεύοντας σε επίπεδα 25-ΟΗ-βιταμίνης D άνω τών 30 ng/ml. Εάν όχι, δώστε συμπληρωματικά στα άτομα ηλικίας άνω τών 60 ετών 4000 μονάδες βιταμίνης D ημερησίως για 3-4 μήνες. Αυτό βέβαια ισχύει και για νεότερα άτομα, απλά οι ηλικιωμένοι την έχουν περισσότερο ανάγκη.

     Να μην ξεχνάμε βέβαια και τον φυσικό τρόπο αύξησης, δηλαδή την ηλιοθεραπεία, η οποία έχει πρόσθετα πλεονεκτήματα, αλλά και κινδύνους απο το δέρμα εάν εκτίθεται κάποιος χωρίς μέτρο και απότομα στην υπεριώδη ακτινοβολία τού ηλίου. Φορώντας μαγιό και εκθέτοντας καθημερινά στον δυνατό ήλιο τους καλοκαιρινούς μήνες εμπρόσθια και οπίσθια επιφάνεια του σώματος απο 10 λεπτά (μετα απο βαθμιαία αυξανόμενη έκθεση και χωρίς αντιηλιακό, καλύπτοντας ταυτόχρονα πρόσωπο, χέρια και πόδια), παράγουμε αρκετή βιταμίνη D, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους απο το δέρμα (πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό μας). Για όσους, ενδεχομένως λόγω αδυναμίας εξόδου ή περιοριστικών μέτρων, αποφασίσουν να κάνουν ηλιοθεραπεία στο σπίτι, δεν πρέπει να παρεμβάλλεται τζάμι ανάμεσα στον ήλιο και το δέρμα τους (τα τζάμια απορροφούν την UVB και δεν παράγεται βιταμίνη D).

     Για όσους θέλουν να επιτύχουν τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη απο την βιταμίνη D, θα δώσω κάποιες συμπληρωματικές πληροφορίες. Η βιταμίνη D “συνεργάζεται” με κάποιες ουσίες για την βέλτιστη δράση της. Αυτές είναι η βιταμίνη Κ, το μαγνήσιο (Mg) και ο ψευδάργυρος (Zn). Είναι επομένως σκόπιμο να έχουμε επαρκή λήψη αυτών τών ουσιών επί αυξημένης παραγωγής ή λήψης βιταμίνης D.

     Η βιταμίνη Κ υπάρχει σε σημαντική ποσότητα στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως την πικραλίδα, το σπανάκι, τη λαχανίδα, το kale, το μπρόκολο, τα σέσκουλα, τα φύλλα γογγυλιού, τα λαχανάκια Βρυξελλών, αλλά και τα κίτρινα τυριά Ελβετικού τύπου (με τις μεγάλες “φυσαλλίδες”) .

     Το μαγνήσιο υπάρχει στα παραπάνω πράσινα φυλλώδη λαχανικά, αλλά και στους ξηρούς καρπούς και στον φλοιό τών δημητριακών (επομένως στα προϊόντα δημητριακών ολικής αλέσεως).

     Ο ψευδάργυρος, ο οποίος παρεμπιπτόντως λέγεται ότι αναστέλλει ένα ένζυμο πολλαπλασιασμού του κορωνοϊού, υπάρχει σε πολύ μεγάλη ποσότητα στα μύδια και τα στρείδια. Εάν δεν σάς αρέσουν ή έχετε αλλεργία, υπάρχει σε ικανοποιητικές ποσότητες στο βοδινό κρέας, το χοιρινό και τα φασόλια.

     Καλό κουράγιο και υπομονή στον αγώνα όλων μας να κρατήσουμε τον κορωνοϊό μακριά, αλλά προσοχή να κρατήσουμε και τον πανικό μακριά μας.