ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (Δημοσιεύθηκε στις 18/04/2021)

               ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

(ή η τέχνη τού να δημιουργείς ψευδείς εντυπώσεις χωρίς να λές ψέμματα)

 

      Ο καθηγητής τών μαθηματικών μας στο Λύκειο, για να μάς δώσει να καταλάβουμε πώς μπορούν τα μαθηματικά και η στατιστική να χρησιμοποιηθούν με επιτήδειο τρόπο απο τους πολιτικούς για την δημιουργία παραπλανητικών εντυπώσεων, χωρίς όμως να λένε ψέμματα, μάς ανέφερε το εξής παράδειγμα.

     “Φαντασθείτε ότι μία υπανάπτυκτη χώρα έχει δύο μόνο εργοστάσια βαρειάς βιομηχανίας και μέσα σε ένα χρόνο η κυβέρνηση της κατασκευάζει άλλο ένα. Την ίδια χρονιά μία αναπτυγμένη χώρα, έστω η Γερμανία, που έχει ήδη πενήντα εργοστάσια, κατασκευάζει άλλα δέκα. Ο πρωθυπουργός τής υπανάπτυκτης χώρας βγαίνει λοιπόν στα ΜΜΕ και ανακοινώνει με στόμφο στον λαό του ότι η βιομηχανική ανάπτυξη τής χώρας ξεπέρασε την συγκεκριμένη χρονιά την ανάπτυξη ισχυρών χωρών, ακόμη και τής Γερμανίας. Και βεβαίως έχει δίκιο, διότι η ανάπτυξη τής χώρας του ήταν 1/2 = 50% , ενώ τής Γερμανίας 10/50 = 20% , αλλά είναι σχετικά εύκολο να κατασκευάσει κανείς μόνο ένα εργοστάσιο, είναι όμως δύσκολο να κατασκευάσει δέκα. Βλέπετε λοιπόν ότι εάν δεν έχει κανείς την ικανότητα να “δεί” και να κρίνει την συνολική εικόνα τής κατάστασης,τού δημιουργούνται ψευδείς εντυπώσεις.”

      Την παραπάνω ιστορία τού καθηγητή μας θυμήθηκα όταν διάβασα πρό ημερών τις δηλώσεις τού υπουργού Υγείας κ. Κικίλια ότι η κατάσταση τής πανδημίας στην Ελλάδα τείνει να σταθεροποιηθεί, που δημιουργεί μία αισιόδοξη εικόνα στο μυαλό τού Ελληνα πολίτη. Μα και βέβαια, όταν τα κρούσματα, οι διασωληνώσεις και οι θάνατοι έχουν πάει στά ύψη, μοιραία κάποια στιγμή, με την τήρηση στοιχειωδών μέτρων, θα σταματήσουν να αυξάνονται, δεν μπορούν να αυξάνονται επ’ άπειρον. Είναι όμως αυτή η τέχνη τών πολιτικών να παρουσιάζουν τα στατιστικά δεδομένα με κατάλληλο τρόπο και να εμφανίζουν το μαύρο ως γκρίζο (στα δυσάρεστα γεγονότα) και το γκρίζο ως φωτεινό λευκό (στα ευχάριστα), που τούς δίνει την δυνατότητα να παραλλάσσουν την πραγματικότητα στα μάτια τών ψηφοφόρων και να επιβιώνουν πολιτικά.

 

Σχόλια:

Christodoulos Lazaris

Ο Mark Twain είχε πει «Υπάρχουν ψέμματα, χοντρά ψέμματα και η Στατιστική» 

Γι’αυτο τον λόγο οι Μαθηματικοί έχουν βάλει και άλλες παραμέτρους για να μπορούν να αποδείξουν ότι το συγκεκριμένο παράδειγμα με τα εργοστάσια είναι λάθος. Το κακό είναι ότι όπως υπάρχουν γιατροί που υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει ιός, έτσι υπάρχουν και μαθηματικοί που δεν ξέρουν από Στατιστική τίποτα περισσότερο από το τι είναι ο μέσος όρος (και αυτό ούτε καν)