ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ 13 – Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ (Δημοσιεύθηκε 12/08/2021)

 

Αύριο είναι Παρασκευή και 13, μία ημερολογιακή σύμπτωση πού πολλοί άνθρωποι θεωρούν γρουσούζικη. Υπάρχουν πολλοί που αποφεύγουν δραστηριότητες αυτή την ημέρα. Γνωστός μου γιατρός έλεγε ότι για πολλά χρόνια έπαιρνε άδεια τέτοια ημέρα, διότι είχε παρατηρήσει αυξημένη συχνότητα εισαγωγών στα νοσοκομεία! (Το περίεργο είναι ότι ψάχνοντας στο Ιντερνετ βρήκα και μία μικρή μελέτη που υποστηρίζει αυξημένη συχνότητα τροχαίων τέτοια ημέρα!)

Δεν είναι απολύτως γνωστό πώς προέκυψε αυτή η πρόληψη. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι προήλθε απο την συγχώνευση τού αριθμού 13, που απο πολλούς λαούς θεωρείται κακότυχος, με την ημέρα Παρασκευή, που και αυτή έχει παρόμοια αρνητική σήμανση. Στον Μυστικό Δείπνο υπήρχαν δεκατρείς συνδαιτυμόνες και ένας απο αυτούς πρόδωσε τον Χριστό. Στη Νορβηγική μυθολογία παρομοίως, σε ένα δείπνο τών 12 θεών παρεισέφρησε απρόσκλητος ο Λόκι, ο θεός τού κακού, και με τέχνασμα κατάφερε να προκαλέσει τον θανατο ενός εξ αυτών. Οσο για την ημέρα Παρασκευή, αυτή την ημέρα πέθανε ο Χριστός, καταστράφηκε ο ναός τού Σολομώντος και ήταν η ημέρα εκτέλεσης τών καταδικασμένων σε θάνατο στην Ρώμη.

Κάποιοι άλλοι όμως θεωρούν ότι προήλθε απο γεγονός σχετιζόμενο με τούς Ναῒτες ιππότες. Οι Ναῒτες ιππότες ήσαν ένα στρατιωτικό τάγμα τής Καθολικής εκκλησίας που ιδρύθηκε στις αρχές τού 12ου αιώνα στην κατεχόμενη απο τούς Σταυροφόρους Ιερουσαλήμ για να προστατεύει απο τις επιθέσεις ληστών τούς προσκυνητές που πήγαιναν στούς Αγίους Τόπους. Εξαρτιόταν από και λογοδοτούσε μόνο στον Πάπα. Σύντομα απέκτησε πολλά μέλη, μεγάλη δύναμη, εξουσία και ακίνητη περιουσία, έχοντας εξαιρεθεί απο την πληρωμή φόρων και δασμών στα Ευρωπαϊκά κράτη που δραστηριοποιούταν, ενώ δεχόταν και πολλές δωρεές απο τους πιστούς, όντας, ή μάλλον παριστάνοντας ότι είναι, κάτι σάν φιλανθρωπικός οργανισμός τού σήμερα. Στην ουσία ήταν η πρώτη πολυεθνική επιχείρηση και ο πρώτος διεθνής τραπεζικός οργανισμός, διότι οι προσκυνητές που έφευγαν απο την Ευρώπη, για να μην κουβαλάνε χρήματα και τιμαλφή και γίνονται δελεαστικός στόχος κλεπτών, τα εμπιστεύονταν σε ένα απο τα πολλά “παραρτήματα” που το τάγμα είχε στην Ευρώπη (διότι είχε σε μεγάλο ποσοστό και μή στρατιωτικό προσωπικό) και έπαιρναν πίσω πολύτιμα αντικείμενα αντίστοιχης αξίας όταν έφταναν στην Ιερουσαλήμ. Είχαν την έδρα τους στα Ιεροσόλυμα στο όρος τού Ναού (όπου παλαιότερα υπήρχε ο ναός τού Σολομώντος), εξ ού και ο όρος Ναῒτες ιππότες. Συμμετέσχαν ενεργά και στις Σταυροφορίες με την χαρακτηριστική στολή τους, τον λευκό χιτώνα με τον κόκκινο σταυρό.

Μετά τη ανακατάληψη τών Αγίων Τόπων απο τούς Μουσουλμάνους, ο λόγος ύπαρξης τους εξέλιπε, όμως συνέχισαν τις οικονομικές δραστηριότητες τους. Σταδιακά έχασαν και την αρχική δημοφιλία τους, παρέμειναν όμως οικονομικά ισχυροί, σε σημείο να μπορούν να δανείσουν στον Γάλλο βασιλέα Φίλιππο τον 4ο (τον “Ωραίο”) ένα τεράστιο ποσόν για να μην καταρρεύσει οικονομικά μετά τον πόλεμο του με τούς Αγγλους. Ο Φίλιππος όμως για να αποφύγει να αποπληρώσει το δάνειο (και ωραίος και πονηρός ο Φιλιππάκος) εκμεταλλεύθηκε διάφορες φήμες που κυκλοφορούσαν εις βάρος τους και εξέδωσε μυστικό διάταγμα σύλληψης τού αρχηγού των και πολλών ανώτερων στην ιεραρχία ιπποτών. Ετσι και έγινε. Στις 13 Οκτωβρίου 1307, ημέρα Παρασκευή, συνελήφθησαν ο αρχηγός (Ζάκ ντε Μολέ) και τα ανώτερα στελέχη τους και είτε θανατώθηκαν στην πυρά, είτε φυλακίσθηκαν, είτε βασανίσθηκαν. Μάλιστα μετά απο πίεση προς τον Πάπα Κλήμεντα, ο τελευταίος εξέδωσε εγκύκλιο που διέταξε την διάλυση τού τάγματος και την δήμευση τής ακίνητης περιουσίας του ή την παραχώρηση της σε άλλα τάγματα, κυρίως τούς Ιωαννίτες ιππότες. Το γεγονός αυτό προκάλεσε σόκ στους Ευρωπαϊκούς λαούς και κατά μερικούς ιστορικούς είναι η αιτία τής γένεσης αυτής τής πρόληψης, άν και υπάρχουν άλλοι που αμφισβητούν αυτή την εξήγηση.

Αυτά συζητούσαμε με τον φίλο μου τον Τζών πριν απο λίγες ημέρες και έπαθε σόκ όταν τού είπα ότι θα ταξιδέψω ανήμερα Παρασκευή και 13 για Ελλάδα για τις καλοκαιρινές διακοπές μου. Ηθελα να τού εξηγήσω ότι για πολλούς Ελληνες γρουσουζιά δεν είναι να ταξιδεύεις τέτοια μέρα, αλλά να έχεις στο γκουβέρνο τής χώρας σου έναν πολιτικό απο το Μητσοτακέικο, αλλά είχε φθάσει η ώρα να ξεκινήσουμε δουλειά και δεν πρόλαβα. Αντε, καλή μου επιστροφή αύριο στην πατρίδα για διακοπές και άς είναι και Παρασκευή και 13.